Notes
An earlier version of this paper was presented at the
International Congress on Medieval Studies in a session
organized by Sylvia Tomasch. Sharon Kraus, Ron Scapp,
and Robert S. Tilton have read versions of the essay
and have provided many useful suggestions.
I cite Guibert's Memoirs from the translation of C.C.
Swinton Bland, revised by John F. Benton, Self and
Society; the Latin is available in the PL and in the
editions of Labande and Bourgin. I cite the Gesta Dei
per Francos from the edition in the Receuils des
historiens des croisades (page numbers) and from the PL
(column numbers); translations are my own. I cite the
Tractatus de incarnatione contra Judaeos from the PL;
translations are my own.
- 1. On the medieval Christian view of Islam as
"heresy," see Daniel, Islam and the West 209-13 (and
passim); Daniel, The Arabs and Mediaeval Europe 246,
249-52; and Southern 38-39. For the related view of
Islam as "schism," see Daniel, Islam and the West 217-
18. And for the alternative understanding of Islam as
"paganism," see Daniel, Islam and the West 214 and 391
n. 61; and Daniel, The Arabs and Mediaeval Europe 33-
34, 97-98, 238-41, 254, 260.
- 2. "The shattering effect of perversion is somehow
related to the fact that its 'error' originates
internally to just those things it threatens"
(Dollimore 121).
- 3. See Benton, Self and Society 10, 13-16, 21-30,
and "Consciousness of Self." For more on Guibert's
attitudes toward the body and sex, see Kantor; Duby,
Knight 139-59; and Stock 499-510. And for a discussion
of the significance of the De pignoribus sanctorum in
addressing a problem that Stock would place "[a]t the
centre of the growth of religious intellectualism and
of scientific naturalism"--"the status of a physical
object having religious associations during an age of
increasing literacy" (244)--see Stock 244-52. Benton's
and Kantor's approaches to Guibert are self-consciously
"psychohistorical"; for a critique of their work, see
Coupe.
- 4. For brief comments on Guibert's depiction of
Jean, see Moore, Formation 117, and Duby, Knight 155-
56.
- 5. As Duby, Knight, notes: "The words Guibert
attributes to [Jean] are those that had been attributed
to the heretics of Orleans a hundred years before"
(156).
- 6. Guibert's famous treatment of the heresy at
Bucy is discussed in a variety of contexts by
Trachtenberg 205; Cohn 49; Moore, Origins 67-69; Duby,
Knight 148; Bullough 209-10; Moore, Formation 36, 64,
94, 122-23, 124-27, 129-30; Ginzburg, Ecstasies 76; and
Richards 59.
- 7. For a brief discussion of this passage, see
Moore, Formation 29-30.
- 8. For a discussion of Guibert's Gesta in the
context of other chronicles of the First Crusade, see
Daniel, The Arabs and Mediaeval Europe 120-26.
- 9. Hujus nefariae institutionis obscuritas
Christianum tunc nomen obtexit; et adhuc per Orientis
pene universi, Affricae AEgypti, AEthiopiae Libiae, et
juxta nos Hispaniae remotissimos sinus, obliterat.
(130; col. 692)
- 10. As Southern suggests, Western writers in the
early twelfth century "had a few facts" about
Muhammad's life "derived ultimately from Byzantine
writers" (29); these included "his marriage to a rich
widow, his fits, his Christian background, and his plan
of general sexual license as an instrument for the
destruction of Christendom" (29-30). Southern sees
Guibert's account as typical of "the picture of Mahomet
and his followers which became current in northern
Europe in the first half of the twelfth century" (29-30
n. 26; and see 31). For further discussion of the
(mis)representation of Muhammad's life by chroniclers
like Guibert, see Daniel, The Arabs and Mediaeval
Europe 235-40.
- 11. At quum saepius utrorumque commercia lecti
unius urna susciperet, propheta coepit egregius morbo
epilensiae, quem caducum vulgo dicimus, aliquoties
acriter, prophetissa cernente, vexari; et eversis
obtutibus, facie tabida, labiis spumantibus, dentium
ejus stridoribus ipsa terreri. (128-29; col. 690)
- 12. "Desipis, inquit, fatua, dum id quod est
claritatis et gloriae, tu tuae ascribis injuriae. An
nescis, improvida, quia quotiescumque prophetarum Deus
inlabitur mentibus, tota corporis humani massa
concutitur, quia ferre non praevalet carnis infirmitas,
quum ei se applicat divina majestas? Resipisce tandem,
et ne insolitis visionibus expavescas; beatasque sancti
hominis tortiones gratanter attende, praesertim quum
eum tunc virtus spiritualis instituat, super his
omnibus quae sciri et fieri in futurum a vobis
expediat." His feminea levitas relevata sermonibus,
totum jam non modo tolerabile, sed etiam sacrosanctum
et spectabile arbitra[ba]tur, quicquid prius foedum ac
despicabile putabatur. (129; col. 691)
- 13. See the discussion of Western representations
of Muhammad's death in Daniel, Islam and the West 125-
29. Southern notes that the account of "Mahomet's
death and destruction by pigs during one of his fits"
is "a hateful elaboration of some details in the
Byzantine tradition" (31).
- 14. Sed hunc tantum tamque mirificum legislatorem
quis exitus de medio tulerit, dicendum est. Quum
subitaneo ictu epylenseos saepe corrueret, quo eum
diximus superius laborare, accidit semel, dum solus
obambulat, ut morbo elisus eodem caderet; et inventus,
dum ipsa passione torquetur, a porcis in tantum
discerpitur, ut nullae ejus praeter talos reliquiae
invenirentur. Ecce legifer optimus, dum Epicureum,
quem veri Stoici, Christi scilicet cultores,
occiderant, porcum resuscitare molitur, immo prorsus
resuscitat, porcus ipse porcis devorandus exponitur:
ut obscoenitatis magisterium obscoenissimo, uti
convenit, fine concludat. Talos jure reliquit, quia
perfidiae ac turpitudinis vestigia deceptis
miserabiliter animabus infixit. . . . Quod si
Manichaeorum sunt vera repurgia sectae, ut in omni quod
comeditur pars quaedam maneat commaculata Dei, et
dentium comminutione, et stomachi concoctione pars ipsa
Dei purgetur, et purgata jam in angelos convertatur,
qui ructibus et ventositate extra nos prodire dicantur:
sues de hujus carnibus pastas quod credimus angelos
effecisse et magnis hinc inde flatibus emisisse? Sed
omissis jocularibus quae pro sequacium derisione
dicuntur, hoc est insinuandum: quod non eum Deum, ut
aliqui aestimant, opinantur; sed hominem justum,
eumdemque patronum, per quem leges divinae tradantur.
Hunc coelitus assumptum astruunt; et solos talos
relictos ad suorum fidelium monimentum, quos etiam
infinita veneratione revisunt: porcorum vero esum,
justa prorsus ratione contemnunt, qui morsibus eorum
dominum consumpserunt. (130; cols. 692-93)
- 15. This material is presented in the (forged)
letter, reproduced by Guibert, supposedly sent from the
Greek Emperor to Robert of Flanders, requesting Western
aid against the Muslim "threat." On the letter, see
Boswell 279 n. 33; translated in Boswell 367-69. The
Greek version translated by Boswell differs
significantly from the Latin version presented by
Guibert. See Daniel's comment that "[d]ifferent
versions of the Letter of the Emperor of Constantinople
are variations on a pornographic theme" (The Arabs and
Mediaeval Europe 126).
- 16. "De ecclesiis querimonia est, quas siquidem
Gentilitas eversa Christianitate tenebat, in quibus
equorum ac mulorum ceterorumque animalium catabula
construebat. Quod in tantum verum fuit, ut etiam fana
sua, quae Mathomarias vocant, inibi instituerent, et
infinitae turpitudinis commercia exercerent, ut non jam
basilicae, sed meritoria et scenae fierent. Porro de
catholicorum necibus frustra agerem, quum mortuis in
fide vitae aeternalis videretur instare concambium;
superstites sub miseri jugo famulatus vitam gererent,
ipsis, ut arbitror, mortibus acriorem. Virgines enim
fidelium deprehensae publicum fieri praecipiebantur
scortum, quum nusquam pudori deferretur ac honestati
conjugum. Matres correptae in conspectu filiarum,
multipliciter repetitis diversorum coitibus vexabantur,
quum filiae assistentes carmina praecinere saltando
nefaria inter hujusmodi cogerentur. Eadem statim
passio, quod dici quidem et dolor et pudor est,
revolvebatur ad filias, quae etiam foeditas obscoenis
infelicium matrum cantionibus ornabatur. Totius
denique nominis reverentia Christiani prostibulo
tradebatur. Quumque sexui femineo non parcitur, quod
tamen excusari poterit pro competenti natura, in
masculinum, pecualitate transgressa, solutis humanita-
tum legibus, itur."--Unde, ut unius execranda et
penitus intolerabili auribus majestate flagitii illa,
quae in mediocres et infimos defurebat, petulantia
panderetur, dicit quemdam eos abusione Sodomitica
interemisse episcopum.--"Et quomodo praeceps et omnibus
omnino vesaniis praeferenda libido, quae semper con-
silii frontisque fugax perpetuo impetu agitur, et quo
crebrius extinguitur eo vivaciori flamma iterato
succenditur, erga humana se temperet, quae brutorum
animalium inauditis et ori Christiano vetitis
commixtionibus sordet? Et quum sit miseris permissa
suo ipsorum arbitrio multiplicitas feminarum, parum est
apud eos nisi et dignitas tantae spurcitiae volutabro
commaculetur marium. Nec mirum si Deus exoletam eorum
nequitiam et in clamorem versam impatienter tulerit,
tantaque funestorum habitatorum execramenta, more
antiquo, terra vomuerit." (131-32; cols. 693-94)
- 17. Dum haec sordidissimus ille tyrannus ediceret,
meminisse debuerat quod ob hoc ipsum haec sibi suisque
adversitas potissimum ingrueret: quia, edicto celebri,
de pluribus universorum filiabus unam per omne imperium
suum prostitui juberet, et fisco proprio lucrum
foedissimae passionis inferret. Nec minus illud, quod
de pluribus filiis unum eunuchizari, data praecepti
auctoritate, mandaverit: et corpora marium ademptis
virilibus enervia ac effeminata reddiderit, quae usibus
militiae jam non habeantur utilia; immo ad detrimenti
cumulum, abscidatur in ipsis propago futura, cujus
incrementis sperari valerent contra hostes auxilia.
(133; cols. 695-96)
- 18. "Honores amplissimi, castellorum et urbium
dominia spernebantur; uxores pulcherrimae quasi quiddam
tabidum vilescebant; omni gemma gratiores quondam
promiscui sexus pignorum fastidiebantur aspectus; et ad
quod mortalium nullus aut urgere imperio potuisset, aut
suasione propellere, ad id subita mentium demutatarum
obstinatione ferebantur" (124; col. 685). For more on
Guibert's belief that "the crusade cleansed knighthood
of its impurities" (222), see Duby, Three Orders 218-
22.
- 19. I'm thinking here of the contemporary rhetoric
of disgust, demonstrated over and over again, for
instance, in the public statements of Jesse Helms.
See, for instance, Congressional Record.
- 20. See especially Bynum's Holy Feast and Holy
Fast and Fragmentation and Redemption.
- 21. Nullus, inquiunt, nisi qui desipiat, credit
Deum ad uteri feminei sese dimittere voluisse
vilitatem, et consuetudinarii incrementi pertulisse
moras. Illud potissimum horrori est ut is, qui Deus
diceretur, per mulieris virginalia funderetur. Isdem
quoque natus, cum non dissimilia humanitati membra
haberet, et feminalibus usus est, et edendi ac bibendi
necessitati subjacens, his etiam quae consequuntur
aerumnis addictus est. Unde prorsus ridiculum est ut
is talis Deus habeatur qui in nullo a miseriis
discrepare communibus videatur. Porro si dicatur quia
de Virgine natus fuit, falsissimum est, quia homo,
tanta infirmitate depressus, contra leges naturae nasci
non potuit. Maximum denique huic sententiae robur
accessit quia cum latronibus ipse et latronum morte
decessit. Et unde malum se potuit resuscitare, qui non
praevaluit tam putendi exitii facta vitare? (col. 492)
- 22. Porro Dei Filius in carnem veniens, si
competentia corpori membra habuit, membrorum compositio
non nocuit. Frustraque non pudeat quod ipsum non
puduit. Et quid eum puderet, ubi nihil non sanctum
fuit! Si quidquid est, bonum est, nisi ubi peccatum
est, membra quae per se bona sunt, cum peccatum non
est, sancta sunt. Membra nostra imbecillitati nostrae
sunt administratoria, etcum aures, ora vel nares
superfluis capitum egerendis inserviunt, caetera quid
mali faciunt, quae inferius intestinorum pondus
exponunt? (col. 499)
- 23. Interroga, putidissime et nequam, de Domino
nostro, si spuerit, si nares emunxerit, si pituitas
oculorum vel aurium digitis hauserit, et intellige quia
qua honestate superiora haec fecerit, et residua,
peregerit. Aut dic mihi, ille tuus, qui Abrahae
apparuit Deus, ea quae comedit in quem alium [f.,
alvum] deposuit? quomodo etiam, aut si factum est,
quod consequens fuit? Contremisco dum de his disputo;
sed vos, filii diaboli, me cogitis. Deus a vobis
exigat, qui novit, quo affectu id ago. Breviter
accipite Deum humiliter omnia hominis suscepisse, et
nihil hominis veritum praeter peccata fuisse. (col.
499)
Works Cited
- Benton, John F. "Consciousness of Self and Perceptions
of Individuality." In Robert L. Benson and Giles
Constable, eds., with Carol Lanham. Renaissance
and Renewal in the Twelfth Century. Cambridge,
Mass.: Harvard University Press, 1982. 263-95.
- Benton, John F., ed. Self and Society in Medieval
France: The Memoirs of Abbot Guibert of Nogent
(1064?-c. 1125). C. C. Swinton Bland, trans.
[revised by Benton]. New York: Harper & Row,
1970.
- Boswell, John. Christianity, Social Tolerance, and
Homosexuality: Gay People in Western Europe from
the Beginning of the Christian Era to the
Fourteenth Century. Chicago and London: The
University of Chicago Press, 1980.
- Bullough, Vern L. "Postscript: Heresy, Witchcraft,
and Sexuality." In Vern L. Bullough and James
Brundage, eds. Sexual Practices and the Medieval
Church. Buffalo: Prometheus Books, 1982. 206-
17.
- Bynum, Caroline Walker. Fragmentation and Redemption:
Essays on Gender and the Human Body in Medieval
Religion. New York: Zone Books, 1992.
- Bynum, Caroline Walker. Holy Feast and Holy Fast: The
Religious Significance of Food to Medieval Women.
Berkeley, Los Angeles, and London: University of
California Press, 1987.
- Cohn, Norman. Europe's Inner Demons. New York:
Meridian/New American Library, 1977 [1975].
- Congressional Record--Senate [Debate on Helms
Amendments] 14 October 1987, S14202-12, S14215-20.
- Coupe, M.D. "The Personality of Guibert of Nogent
Reconsidered." JMH 9 (1983), 317-29.
- Daniel, Norman. The Arabs and Mediaeval Europe, 2nd
ed. London and New York: Longman, 1979 [1975].
- Daniel, Norman. Islam and the West: The Making of an
Image, revised ed. Oxford: Oneworld, 1993
[1960].
- Dollimore, Jonathan. Sexual Dissidence: Augustine to
Wilde, Freud to Foucault. Oxford: Clarendon
Press, 1991.
- Duby, Georges. The Knight, the Lady, and the Priest:
The Making of Modern Marriage in Medieval France.
Barbara Bray, trans. New York: Pantheon, 1983
[1981].
- Duby, Georges. The Three Orders: Feudal Society
Imagined. Arthur Goldhammer, trans. Chicago:
The University of Chicago Press, 1980.
- Ginzburg, Carlo. Ecstasies: Deciphering the Witches'
Sabbath. Raymond Rosenthal, trans. New York:
Pantheon Books, 1991 [1989].
- Guibert of Nogent. Autobiographie. Edmond-Rene
Labande, ed. and trans. Paris: Belles Lettres,
1981.
- Guibert of Nogent. De pignoribus sanctorum. PL 156,
cols. 607-80.
- Guibert of Nogent. De vita sua sive monodiarum libri
tres. PL 156, cols. 837-962.
- Guibert of Nogent. Histoire de sa vie (1053-1124).
Georges Bourgin, ed. Paris: Alphonse Picard,
1907.
- Guibert of Nogent. Gesta Dei per Francos. PL 156,
cols. 679-838.
- Guibert of Nogent. Gesta Dei per Francos. Receuils
des historiens des croisades. Historiens
occidentaux, vol. 4. L'Academie des Inscriptions
et Belles-Lettres. Paris: Imprimerie Nationale,
1879. 113-263.
- Guibert of Nogent. Tractatus de incarnatione contra
Judaeos. PL 156, cols. 489-528.
- Kantor, Jonathan. "A Psychohistorical Source: The
Memoirs of Abbot Guibert of Nogent." JMH 2
(1976), 281-303.
- Kimh.i, Joseph. The Book of the Covenant. Frank
Talmage, trans. Toronto: Pontifical Institute of
Mediaeval Studies, 1972.
- Moore, R. I. The Formation of a Persecuting Society.
Oxford: Basil Blackwell, 1987.
- Moore, R. I. The Origins of European Dissent. Oxford:
Basil Blackwell, 1985 [1977].
- Richards, Jeffrey. Sex, Dissidence and Damnation:
Minority Groups in the Middle Ages. London and
New York: Routledge, 1991.
- Southern, R. W. Western View of Islam in the Middle
Ages. Cambridge, Mass.: Harvard University
Press, 1962.
- Stock, Brian. The Implications of Literacy: Written
Language and Models of Interpretation in the
Eleventh and Twelfth Centuries. Princeton:
Princeton University Press, 1983.
- Trachtenberg, Joshua. The Devil and the Jews: The
Medieval Conception of the Jew and Its Relation to
Modern Anti-Semitism. Philadelphia: The Jewish
Publication Society of America, 1983 [1943].
To comment on this paper, click here